|
Sam naziv Pravoslavna Crkva, odredjuje da
clanovi koji njoj pripadaju pravilno slave, i pravilno ispovedaju
veru u Hrista. Pravoslavlje je pravilno razumevanje umom, pravilno
verovanje u srcu i pravilno ispovedanje jezikom svega onoga sto nam
je sam Bog otkrio o sebi, o svetu i o coveku. Pravoslavlje je
zivljenje istinskim vrlinskim zivotom zasnovanom na temelju Bozijih
zapovesti, jer vera bez dela je mrtva, kako nas uci Sv. Jakov
Apostol, a Gospod nas podseca da ce na Strasnom Sudu svaki covek
dobiti po svojim delima. Zbog toga prava vera mora da se pokaze u
nasim dobrim delima a dela da budu manifestacija nase prave vere.
Gospod nas Isus Hristos je osnovao svoju
Crkvu kojom pakao nece moci ovladati i ona je zivo svedocanstvo
Njegovog prisustva u istoriji covecanstva. Sveti Apostoli su
razvejali sveto jevandjelsko seme tako da gde je ovo seme padalo
organizovala se i rasla nova crkvena jedinica, nova parohija.
Svojim bogatim liturgijskim zivotom i
svojom vernoscu apostolskom predanju Pravoslavna Crkva je sacuvala
punocu kontinuiteta drevne Crkve za razliku od ostalih hriscanskih
religija. Ona ima svoj zivi istorijski put kojim je isla i kojim ide
danas posle dvadeset vekova. Pravoslavna Crkva ima milione svetih
mucenika, ispovednika koji svedoce njenu svetost kao i bezbroj
divnih cuda koja Gospod licno cini ili ih cini preko svojih
svetitelja i time potvrdjuje da je Crkva misticno telo Njegovo.
Crkvu sacinjavaju ne samo svestena lica nego svi oni koji istinski
veruju u Hrista i koji su Svetim Krstenjem postali clanovi tela
Njegovog, svi zajedno oni koji su zivi kao i oni koji su se
upokojili u veri i poboznosti.
Kroz svoju mucnu i tesku istoriju Crkva
Hristova je uvek pobedjivala sve neprijatelje i odolevala je svim
istorijskim nevoljama i iskusenjima. Prva tri veka svoje istorije
Crkva je bila proganjana od strane neznabozackih vladara, koji su
svirepo ubijali i kaznjaveli sve one koji bi ispovedili veru u
Vaskrslog Hrista Gospoda, kao svog Spasitelja. Iz ovog perioda Crkve
imamo milione Svetih Mucenika i Ispovednika, stradalnika za svetu
Veru Hriscansku svih uzrasta, svih rasa, svih drustvenih staleza.
Sveti Car Konstantin Veliki po Bozijem
promislu donese Ukaz 313 godine (poznat kao Milanski Edikt) kojim
oficijalno zabrani proganjanje Hriscana u Rimskoj imperiji. Sa
svojom majkom svetom Caricom Jelenom primi svetu veru Hristovu, i
pomagase u organizovanju Crkve Bozije i mnogo revnovase za cistotu
Hriscanske vere.
Milanskim Ediktom Crkva Hristova dobija
slobodu ispovedanja i rada i ulazi u period kristalisanja svetog
ucenja i svetih dogmata. Period od 325 do 787 je period pojave
raznih pogresnih ucenja koja su Gospoda Hrista pokusavala da
predstave drugacije nego sto On jeste - Sin Boziji. Predvodjena
Svetim Duhom, Sveta Crkava je prilikom pojave laznih ucenja sazivala
Vaseljenske Sabore, gde bi se okupili Episkopi svih sestrinskih
Crkava i pomolivsi se Gospodu projavljivali pravu veru, a lazna
ucenja osudjivali i odbacivali. Tako imamo Sedam Vaseljenskih Sabora
koji su kristalisali i potvrdili Svetu veru kakva je bila predata od
Gospoda preko Svetih Apostola i njihovih naslednika. Tako da je do
polovine jedanaestog veka postojala samo jedna Vaseljenska Crkva
Hristova.
Godine 1054 doslo je do Velikog raskola u
Crkvi Hristovoj. Naime postepeni proces otudjenja izmedju istoka i
zapada mogao se primetiti jos u ranim vekovima hriscanstva da bi u
srednjem veku dosao do svoje kulminacije. Jezicke i kulturne razlike
kao i politicki dogadjaji su dosta doprineli ovom procesu. Carigrad
koji je bio prestonica istocnog Rimskog i Vizantijskog carstva bio
je srediste istocnog hriscanstva dok je Rim pripadao zapadnom
Rimskom carstvu i bilo je u rivalstvu sa istokom. Kako su se
kulturne i politicke razlike gomilale, logicno je bilo da su i
teoloske razlike dolazile do izrazaja, jer se gubio neposredni dodir
sa bogatom bogoslovskom tradicijom hriscanskog istoka. Rimska crkva
je pored pocasne trazila i jurizdicijsku vlast nad ostalim crkvama
sto se nije slagalo sa istocnom Crkvom koja je smatrala da su sve
sestrinske crkve ravne, jednake, a rimskog episkopa su prihvatali
samo kao prvog medju jednkima. Za istok najveci autoritet u
resavanju dogmatskih pitanja bio je samo Sabor svih sestrinskih
crkava, a ne sud i odluke jedne crkve ili jednog episkopa. Tokom
vremena rimska crkva je usvojila jos nekoliko pogresnih ucenja medju
kojima i nepogresivost pape sto je napravilo jos veci razdor.
Protestantske zajednice koje su se kasnije
izrodile iz rimske crkve, protestvujuci protiv pape jos su se vise
udaljile od ucenja Sv. Otaca i odluka Vaseljenskih Sabora.
Tradicionalniji pravoslavni teolozi uopste ne priznaju crkveni i
spasonosni karakter zapadnih crkava dok oni liberalniji prihvataju
da Sv. Duh u nekom smislu deluje u okviru ovih zajednica, ali ipak
oni ne poseduju punocu blagodati i duhovnih darova jer su postepeno
izgubili svesteno predanje.
Sveta Pravoslavna crkva je porodica
"autokefalnih" nezavisnih Crkava na celu sa Vaseljenskim Patrijarhom
iz Carigrada koji poseduje titularni i pocasni primat kao prvi medju
jednakima, sa oko 300 miliona vernih, danas gotovo svuda po svetu
svedoci apostolsko i otacko predanje.
Organizacija Pravoslavne Crkve je
centralizovana sa jednim Patrijarhom, Arhiepiskopom ili Mitropolitom
na celu. Ove titule su pocasnog karaktera. Svi episkopi su sasvim
jednaki po sili koja im je darovana od Duha Svetoga. Broj
autokefalnih Crkava se menjao kroz istoriju. Danas postoje sledece
Patrijarsije: Vaseljenska u Carigradu, Aleksandrijska u Egiptu,
Antiohijska u Damasku, Jerusalimska u Izraelu, zatim Ruska, Srpska,
Rumunska Bugarska i Gruzijska, te Crkve Kipra, Grcke, Poljske,
Albanije i Amerike. Postoje i "autonomne" Crkve koje su u kanonskoj
zavisnosti od maticnih Crkva. To su Crkve: Ceske i Slovacke, Sinaja,
Krita, Finske, Japana, Kine i Ukrajine. Pored ovih postoji veoma
brojna pravoslavna dijaspora rasejana po celom svetu koja
administrativno pripada Crkvi iz koje potice. Jedinstvo svih
autokefalnih, pomesnih i crkava u dijaspori se ogleda u zajednickoj
veri, zajednickom liturgijskom opstenju i Hristu koji je glava
Crkve.
Danas Pravoslavna Crkva predstavlja
neprocenjivu riznicu bogatog liturgijskog nasledja koje potice iz
najranijih perioda hriscanstva. Monaski pokret koji vuce svoje
poreklo jos iz 3 veka je odbranio pravoslavlje i ocuvalo celokupnu
pravoslavnu duhovnost. Bozanstvena Liturgija daje osecaj svestene
lepote i velicanstva i stvara ziv i snazan utisak prisustva neba na
zemlji. Pravoslavna crkvena umetnost i pojanje imaju veoma znacajnu
ulogu u zivotu pravoslanih hriscana jer omogucavaju cak i telesnim
culima da osete duhovnu velicinu Bozijih tajni. Ikone u Pravoslavnoj
Crkvi pored svojih umetnickih i estetskih kvaliteta imaju i svoju
poucnu funkciju. One su prozori u nebo, kojima dozivljavamo realnost
Carstva Bozijeg ovde na zemlji.
|
