ISTORIJA
Dobro dosli u
moje rodno mesto Srpsku Crnju, malo mesto na samoj granici sa
Rumunijom u centralnom Banatu 55km udaljenom na severo-istoku od
Zrenjanina. Srpska Crnja ima veoma bogatu istoriju koja doseze
do u pred-kosovski period a osnovali su je predci danasnjih
zitelja Srpskog naroda pod imenom "CORNA", ocigledno podstaknuti
crnom bojom zemljista koje je u tom delu bas izrazena.
Prvo
naselje je formirano na mestu danasnjeg naselja "Menos" i bivseg
Poljoprivrednog Dobra "Jaksicevo" nekadasnjeg poseda grofa
Cekonica.
U to vreme
dobar deo Banata je bio mocvaran tako da je osnovna delatnost
ljudi iz tog vremena bila lov i ribolov, kasnije se preslo na
stocarstvo a jos kasnije na ratarstvo koje je Banat pretvorilo u
najplodniji deo Evrope. Najveci ekonomski uspon Srpske Crnje je
poceo u drugoj polovini devetnaestog veka pa negde do polovine
sezdesetih godina 20-tog veka u velikoj meri zahvaljujuci
tehnoloskom napredku covecanstva kojim se u mnogome olaksao i
ubrzao razvoj poljoprivrede koja je bila kljucna ekonomska grana
tog kraja u to vreme. Tad je iskopano mnogo kanala koji su
doprineli izsusivanju mocvarnog zemljista i pretvaranje istog u
plodne oranice koje su proizvodile velike kolicine
poljoprivrednih proizvoda a time i donele prosperitet Srpske Crnje a i Banata.
Srpska Crnja se prvi
put pominje u Srednjem veku (1373 god.), pod imenom Corna,
godine 1482. pominje se Crno Seliste (danas Menos), a 1528.
godine, na najstarijoj karti Ugarske, ubelezena je kao vece
naselje.
U XVI veku Turci
zauzimaju Banat (1552.) i u Crnji formiraju svoje naselje na
Menosu.
Prvi delimicni popis
stanovinstva je iz turskih vremena potice iz 1660. godine kada se pominju
jedan svestenik i nekoliko imucnijih ljudi u selu sto bi znacilo
da je tada u Crnji postojala crkva kao i prilican broj
stanovnistva.
Velika bitka izmedju
hriscanske vojske, koju je predvodio knez Fridrih Avgust,
i turske vojske na celu sa sultanom Mustafom, odigrala se
26.08.1696. godine u blizini Crnje, u delu hatara koji se danas
zovu Seles i Endres, na reci Begej, koji je u to vreme tuda
proticao. Srpske cete predvodio je Jovan Monastirlija.
Carski vojnici i
granicari (militari), koji su ucestvovali u borbama protiv
Turaka kod Slankamena 1691, Srpske Crnje 1696 i Sente
1697, naselili su se 1698. godine u Crnji. Tada je naseljeno
13 porodicnih zadruga Srba i Crnogoraca tako da mnoge crnjanske
porodice vode poreklo od ovih granicara (militara), koji su
proteravsi Turke dosli na crnjansku gredu i tu zapoceli svoj
zivot.
Pocetkom XVIII. veka
(1716) u Crnju dolaze austrijski inzenjeri, koji premeravaju
hatar i formiraju naselje i ulice, usoravaju kuce, koje su bile
razbacane na sve strane. Od 1718. godine Crnja vise nije pod
turskom upravom, vec pripada Austriji.
Godine 1753. izvrsena je
kolonizacija Crnje iz mesta Semialj (danas u Rumuniji)
preseljeno je 68 srpskih porodica, sa oko 500 clanova, a sa
njima i manji broj Rumuna.
Krajem XVIII. veka
(1790.), naseljeno je na zapadnoj strani Crnje 55 porodica
Nemaca iz Zombolja i od tada se stari, veci deo naselja zove
Srpska Crnja, a novi Nemacka Crnja.
U to vreme pukovnik Cekonic,
poreklom Hrvat, prvo dobija za zasluge a zatim kupuje najveci
deo hatara Srpske Crnje.
U prvoj polovini XIX.
veka, naseljen je manji broj Madjara, najvise na majurima i
salasima grofa Cekonica, koji je vec tada posedovao 30.000
jutara zemlje.
Prema podacima iz 1836. godine Crnja
je imala ukupno 4.370 stanovika, od toga Srpska Crnja 2.832, a Nemacka
Crnja 1.538.
Popis stanovnistva
1878. godine pokazuje da u Srpskoj Crnji ima 770 kuca i 3.800
stanovnika, u Nemackoj Crnji 260 kuca i 2.600 stanovnika.
U
velikom pozaru, koji je izbio 1886. u Nemackoj Crnji, a prosirio
se na Srpsku Crnju, izgorelo je 250 kuca.
U XX. veku (1920.
godine) osnovano je novo naselje, severno od Srpske Crnje, pod
nazivom Vojvoda Bojovic. Naseljavanje je izvrseno u periodu
1920-1024, kada je izradjeno 400 kuca. U njih se uselilo 30
dobrovoljackih porodica iz Prvog svetskog rata, ostalo su bili
kolonisti iz Crnje, Klarije i Rumunije.
Sledeca kolonizacija
Srpske Crnje, bila je 1945. godine, kada se u napustene nemacke
kuce uselilo 400 srpskih porodica, sa 2000 clanova iz bosanske
Krajine (okolina Kljuca i Mrkonjicgrada).
Posle Drugog svetskog
rata, sva tri naselja: Srpska Crnja, Nemacka Crnja i Vojvoda
Bojovic, spojena su u jedno pod nazivom: Sprska Crnja.
Najveci broj
stanovnika (8.200) imala je Srpska Crnja 1948. godine.
Granicni
prelaz prema Rumuniji otvoren je 1970. godine i od tada se mesto
nalazi na medjunarodnom putu Zrenjanin - Temisvar.
Prema popisu
iz 1991. Srpska Crnja je imala 5.000 stanovnika, a prema
podacima iz 2002. godine 4.400 stanovnika.
Zadnja kolonizacija se
dogodila 1995 gpdine kad je doslo dosta izbeglica iz Bosne i
ostalih krajeva koji su bili ugrozeni ratnim vihorom zadnje
Jugoslavije.
|
